Belate KBEko mendiak Pirinioen eta Euskal Mendien arteko trantsizioko mendi lerrokaduraren zati dira. Kontserbazio balio handiko baso hostoerorkorrak, larreak, txilardiak eta zohikaztegien guneak daude bertan. Kantabriako eta Mediterraneoko isurialdeen banalerroa osatzen dute. Ekialde-mendebaldeko lerrokaduragatik, baldintza klimatiko, orografiko eta hidrologiko desberdinak egoten dira isurialde bakoitzean. Hori bereziki garrantzitsua da KBEko habitat eta espezie nagusien banaketan. Mendilerroa Pirinioetako mendebaldeko muturraren eta Euskal-kantauriar mendikatearen ekialdeko ertzaren arteko trantsizioaren parte da, Euskal Mendien barruan. Gailur nagusiak Saioa (1.418 m), Xuriain (1.411 m), Okolin (1.358m) eta Gartxaga (1.294 m) dira.
ZEC Belate – ES2200018
IKUSPEGI OROKORRA
Azalera (ha): 26.067,44 ha
Natura 2000 Kodea: ES2200018
Beste babes-egoera batzuk estatuko edo eskualdeko legeriaren arabera:
KBEaren lurralde eremuaren barruan, estatuko edo eskualdeko legediaren araberako beste babes estatus batzuk sartzen dira, hala nola “Leurtzako urtegiak” aisialdirako natura eremua Nafarroako Naturagune Babestuen Sarean sartzen da. Gainera, KBEak kudeaketa plan propioa du, azaroaren 5eko 105/2014 Foru Dekretuaren bidez onetsia. Dekretu horrek Kontserbazio Bereziko Eremu izendatzen du “Belate” izeneko Batasunaren Garrantzizko Lekua eta haren kudeaketa plana onesten du.
PROIEKTUAREN EGUNGO EGOERA ETA KONTSERBAZIO EKINTZAK
KBEaren zatirik handiena baso hostoerorkorrek hartzen dute (% 71), baina oso handia da larreek (larre menditarrek nagusiki) eta belardiek (batez ere kota altitudinal baxuenetan) ere hartzen duten azalera, guztizkoaren % 22 baita. Txilardien eta sastrakadien azalera % 4,5ekoa da; KBEaren azalera osatzeko, berriz, baso landaketa artifizialak (% 1,5) eta beste erabilera batzuk daude —biztanleguneak eta abar— (% 1).
Jabetzaren titulartasunari dagokionez, % 87,99 herri lurren eta jabetza publikoen artean banatzen da, eta % 10,17 jabetza partikularrekoa da. KBEaren gainerako zatia ibai ibilguak, errepideak eta bide publikoak dira.
Nafarroaren testuinguruan, Belate KBEa oso garrantzitsua da Batasunaren intereseko 4020* habitateko txilardi higrofiloak kontserbatzeko, ez hartzen duten azaleragatik (3,43 ha, Natura Sareko Batasunaren intereseko habitataren % 1,15), txikia baita, baizik eta KBEko kontserbazio balio handiko zohikaztegien guneen parte delako. Kontuan izan behar da Nafarroako eta Euskal Mendietako kontserbazio balio handieneko hainbat zohikaztegi daudela. KBEan Larre azidofilo menditarren Batasunaren intereseko 6230* habitataren azalera handia ere hartzen du bere baitan KBEak (1.452 ha), eta KBEaren kota altitudinalik altuenean dauden zonetan Batasunaren intereseko 4020* habitata ukitzen du. Belate KBEan (ES2200018) gauzatuko diren ekintzak egitura eta etorkizuneko aurreikuspenak hobetzeko izango dira, eta, horretarako, 4020* eta 6230* habitatak baldintza antropogenikoetatik babestuko dira.