Os montes da ZEC Belate forman parte da aliñación montañosa de transición entre os Pireneos e os montes vascos, ocupada por bosques caducifolios, pasteiros, uceiras e complexos de turbeiras de gran valor de conservación, conformando a divisoria de augas cántabro-mediterránea. A aliñación leste-oeste determina a variación nas condicións climáticas, orográficas e hidrolóxicas en cada unha das vertentes. Este feito é especialmente relevante na distribución dos principais hábitats e especies da ZEC. O cordal montañoso forma parte da transición entre o extremo máis occidental dos Pireneos e o bordo oriental da cordilleira vasco-cantábrica, dentro dos chamados montes vascos. As principais cimas son Saioa (1.418 m), Xuriain (1.411 m), Okolin (1.358m) e Gartxaga (1.294 m).
ZEC Belate – ES2200018
DESCRICIÓN XERAL
Superficie (ha): 26.067,44 ha
Código Natura 2000: ES2200018
Dentro do ámbito territorial da ZEC inclúense outros status de protección de acordo coa lexislación nacional ou rexional, como a inclusión da Área Natural Recreativa “Embalses de Leurtza” dentro da Rede de Espazos Naturais Protexidos de Navarra. Ademais, a ZEC conta cun Plan de Xestión propio, aprobado mediante o Decreto Foral 105/2014, de 5 de novembro, polo que se designa o Lugar de Importancia Comunitaria denominado “Belate” como Zona Especial de Conservación e apróbase o seu Plan de Xestión.
SITUACIÓN ACTUAL E ACCIÓNS DE CONSERVACIÓN DO PROXECTO
A maior parte da ZEC está ocupada por bosques caducifolios (71%), aínda que é tamén moi importante a superficie ocupada por pasteiros (pasteiros montanos principalmente) e praderías (principalmente nas cotas altitudinais máis baixas), que supoñen o 22% do total. A superficie de uceiras e matogueiras é do 4,5 %, mentres que completando a superficie da ZEC están as plantacións forestais artificiais (1,5%) e outros usos como poden ser núcleos habitados, etc. (1%).
En cuanto á titularidade da propiedade o 87,99 % repártese entre os terreos comunais e propiedades públicas e o 10,17 % é de propiedade particular. O resto da ZEC corresponde a leitos fluviais, estradas e camiños públicos.
No contexto de Navarra, a ZEC Belate é moi importante para a conservación das uceiras higrófilas do THIC 4020*, non pola superficie que ocupan (3,43 ha, 1,15% do THIC en Rede Natura), que é pequena, senón porque forma parte dos complexos de turbeiras de gran valor de conservación da ZEC. Hai que ter en conta que a ZEC alberga algunhas das turbeiras de maior valor de conservación de Navarra e do conxunto dos montes vascos. A ZEC alberga tamén unha superficie importante do THIC 6230* dos pasteiros acidófilos montanos (1.452 ha), estando en contacto nas zonas a cota altitudinal máis alta da ZEC co THIC 4020*. As accións que se van a levar a cabo na ZEC Belate (ES2200018) consistirán na mellora da estrutura e as perspectivas futuras mediante a súa protección fronte a condicións antropoxénicas no hábitat 4020* e o hábitat 6230*.