Parte hartzaileak
IBADER - Santiago de Compostelako Unibertsitatea
IBADER – Santiago de Compostelako Unibertsitatea unibertsitate institutu mistoa da, eta hiru erakunde publikok osatzen dute: Santiago de Compostelako Unibertsitatea, Lugoko Probintzia Diputazioa eta Galiziako Xunta (eskualdeko gobernua). Hiru erakunde horiek IBADER – Santiago de Compostelako Unibertsitatea institutuaren gobernu kontseilua osatzen dute. Sortu zenetik, hainbat proiektu eta kontratu egin ditu eremu babestu nazional eta eskualdekoen (parke nazionala, parke naturala, natura monumentua, paisaia babestua, hezegune babestua, etab.) eta nazioartekoen (biosfera erreserbak (UNESCO ), nazioarteko garrantzia duten hezeguneak (Ramsar), mundu geoparkeak (UNESCO), itsas eremu babestuak (OSPAR), UNESCO Munduko Ondarea, etab.) kontserbazio egoera, plangintza eta kudeaketa monitorizatzeko, eta habitat naturalak eta basaespezieak ebaluatzeko eta maneiatzeko, bereziki 92/43/EEE eta 2009/147/EE Zuzentarauetan jasotakoak. Haren aktiborik handiena Galiziako 75 Natura 2000 eremuetarako (59 KBE eta 16 HBBE) plan zuzentzailea prestatzea izan da.
Hala ere, esperientzia du habitaten karakterizazioan ere; habitaten eskualdeko eta nazioko inbentarioan parte hartzen du, hau da, Batasunaren intereseko Galiziako habitatak karakterizatzeko eta identifikatzeko irizpideei buruzko monografia espezifikoak argitaratzen ditu.
Biodibertsitatearen kontserbazioan eta kudeaketan izandako esperientzia handi horren guztiaren ondorioz, guztira 10 LIFE proiektutan hartu du parte. Horietako 7 LIFE Natura proiektuak dira (2 koordinatu ditu), eta horien artean honako hauek nabarmentzen dira: LIFE TREMEDAL (LIFE11 NAT/ES/000707), LIFE BACCATA (LIFE15 NAT/ES/000790), LIFE FLUVIAL (LIFE16 NAT/ES/000771), LIFE IP PAF-WILD ATLANTIC NATURE (LIFE18 IPE/IE/000002) eta LIFE INSULAR (LIFE20 NAT/ES/001007).
Ribadeoko Udala (RIBADEO)
Ribadeoko Udalaren tokiko gobernu organoa da RIBADEO (administrazio publikoa). 10.000 biztanle inguru ditu udalerriak. Bere gain har ditzakeen eskumenen artean (7/1985 Legea), natura ingurunea babestea dago, eta “motu proprio” jardun dezake eremu horretan, bere eskumen propioekin zeharkakotasuna duelako.
RIBADEOk bere lanaren lehentasunezko ildotzat jo du natura ingurunea babestea. Izan ere, bertako biodibertsitatea dela-eta, nazioarteko hainbat aitorpen jaso ditu: Natura 2000 Sarea, biosfera erreserba, Ramsar hezegunea… Bizilagunen eta bisitarien inplikazioa ere ezinbestekoa da; informazio eta sentsibilizazio kanpainak, hezkuntza jardunaldiak eta beste baliabide batzuk jartzen dira abian.
Ingurumen konpromiso horren guztiaren ondorioz, RIBADEOk bere lurraldeko Natura 2000 Sareko espazioak hobetzen eta leheneratzen jardun du azken urteotan. Duela hamarkada bat hasi zen Ribadeo itsasadarraren Galiziako ertzean jarduten, lurrak eskuratzen eta naturalizatzen, ibai eta estuario igarobidea hobetzeko, LIFE FLUVIAL proiektuaren bidez (LIFE16 NAT/ES/000771). Jarduketa horren osagarri, itsasertzeko ingurumena lehengoratzeko edo Ribadeoko itsasadarraren ingurumena berreskuratzeko jarduketak egin dira, jarduketa zehatzen bidez.
Galiziako Misio Biologikoa Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorena (MBG-CSIC)
Galiziako Misio Biologikoa (MBG) Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Goreneko (CSIC) zentro propio zaharrenetako bat da, Espainiako ikerketa erakunde publiko handiena, eta nekazaritza eta baso sistemak hobetzea du helburu nagusi. Ikerketa ildoen artean, hezeguneekin lotutako habitaten kontserbazio egoeraren azterketa, eremu mugatuko espezieen eskakizunak eta ekosistema perturbaziodunak lehengoratzeko estrategiak ditu.
MBG-CSICeko taldeak aurretiazko esperientzia du A Limia HBBEan (ES0000436) mehatxatutako espezieen habitatak leheneratzeko proiektuetan:
Eryngium viviparum, Vanellus vanellus eta hezeguneekin lotutako espezieak berreskuratzea A Limia HBBEan, habitat potentzialak lehengoratuz eta hobetuz» (LGENFk kofinantzatutako proiektua, Galiziako Landa Garapenerako Programa 2014-2021), GKE batekin (SGHN) eta tokiko abeltzain batekin lankidetzan.
Vilasecako antzinako ibarrean lehortutako lurzati bat leheneratzea, espezie mehatxatuak berreskuratzeko (Trasmiras, Ourense)”, SGHNrekin eta tokiko nekazari batekin lankidetzan.
Agregakinen antzinako ustiategi batean espezie mehatxatuen habitatak kontserbatzea eta lehengoratzea (Sandias, Ourense)”, enpresarekin eta SGHNrekin lankidetzan.
Mariñas-Betanzos Landa Garapeneko Elkartea (ADRMB)
Mariñas-Betanzos Landa Garapeneko Elkartea (ADRMB) irabazi-asmorik gabeko erakundea da, eta A Coruña probintziako 17 udalerritan jarduten du, Espainiako ipar-mendebaldean (Galizia): Abegondo, Aranga, Arteixo, Bergondo, Betanzos, Cambre, Carral, Coirós, Culleredo, Curtis, Miño, Irixoa, Oleiros, Oza-Cesuras, Paderne, Sada eta Sobrado. Guztira 1.140 km2-ko azalera hartzen dute eta 195.000 biztanle dituzte.
ADRMBren xedea da jarduketa lurraldean garapen sozioekonomikoa sustatzeko interesa duten lurralde, erakunde, gizarte eta ekonomia eragile publiko eta pribatuen integrazio eta ordezkaritzaren erdigunea izatea. Gaur egun, 120 erakunde elkartu baino gehiago ditu, publikoak zein pribatuak. Lurraldearen garapen jasangarrirako estrategia bat diseinatu eta aplikatu nahi da, natura eta kultura ondaretik eta ADRMBk, “Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo” Biosfera Erreserbaren kudeatzaile gisa, gizarte kohesioa sustatzetik abiatuta.
LIFE “AQUA PLANN PROJECT” (LIFE07 ENV/E/000826) eta LIFE RURAL SUPPLIES (LIFE12 ENV/ES/000557) proiektuen hainbat jarduketatan parte hartu du ADRMBk, eta LIFE FLUVIAL (LIFE16 NAT/ES/000771) eta LIFE WATER WAY (LIFE16 ENV/ES/000533) proiektuen bazkide onuraduna izan da.
Gaztela eta Leongo Batzordea. Sustapen eta Ingurumen Saila (JCYL)
JCYL da bere lurralde eremuan natura ingurunea kontserbatzeko eta kudeatzeko eskumenak dituen eskualde administrazioa. Eskumen horiek Sustapen eta Ingurumen Saileko Natura Ondare eta Baso Politikako Zuzendaritza Nagusiak ditu espezifikoki. Proiektu honetan jasotako ekintzak burutzeko baliabide propioak ditu, eta, hainbat alderditaz arduratzen da, besteak beste, natura eremu babestuak (Natura 2000 Sarea barne) antolatzeaz eta babesteaz, espezie eta habitat mehatxatuak eta natura ondarearen beste elementu batzuk kontserbatzeaz, natura ondarearen erabilerak planifikatzeaz eta antolatzeaz, eta basoak eta natura ingurunea lehengoratzeaz.
JCYL arduratzen da baso baliabide genetikoen arloko jarduketak programatu, kudeatu eta kontrolatzeaz, JCYLri atxikitako mintegietan (besteak beste, Valladolideko Baso Mintegi Zentralean) ugalketarako baso materialak kontserbatzea, ekoiztea eta banatzea barne.
Sustapen eta Ingurumen Saila arduratzen da, onura publikoko mendien (OPM) jabe diren toki erakunde publikoekin batera, LIFE GLOBALen jarduketak garatuko diren eremu naturalen kudeaketaz. Gainera, 20 LIFE proiektutan baino gehiagotan hartu du parte programa hasi zenetik.
Gaztela eta Leongo Basogintzako eta Basogintzaren Industriako Zerbitzu eta Sustapen Zentroa Fundazioa (CESEFOR)
CESEFOR irabazi-asmorik gabeko fundazio pribatua da, Gaztela eta Leonen sortua 2003ko urtarrilean. CESEFORek baliabide naturalak erabiltzen dituzteen basogintza sektorearen eskualde garapenari, lehiakortasunari eta jasangarritasunari laguntzen die, eta, horretarako, hainbat zerbitzu ditu: gaitasuna sortzea, aholkularitza eta prestakuntza.
CESEFORek esperientzia handia du I+G+Bko proiektuak garatzen, bereziki natura ingurunearen kudeaketa jasangarrira eta baliabideen, habitaten eta espezieen kontserbaziora bideratutakoak. Batasunaren intereseko baso eta ibai habitatak kontserbatzeko proiektuetan parte hartu du, eta Natura 2000 Sarea eta Batasunaren intereseko lehentasunezko espezieak kontserbatzeko neurriak ezartzen lagundu du, Gaztela eta Leongo Juntaren laguntzarekin. CESEFORen beste lan ildo interesgarri bat basogintzaren sektorerako eta natura-ingurunearen kontserbaziorako garapen informatikoetan oinarritzen da: softwarearen garapena, ikaskuntza automatikoko irtenbideak, trazabilitate sistemak, GIS analisi aplikazioak eta natura inguruneko baliabideak ebaluatzeko eta kontserbatzeko goi teknologiako irtenbideak.
CESEFORek esperientzia handia du komunikazioan eta hedapenean, eta hainbat EB proiektu kudeatu ditu: diseinu grafikoa, web orrien garapena eta kudeaketa, hedabide sozialak, ekitaldien antolaketa, buletinak eta komunikabideekin lan egitea. IndForma ere argitaratzen du (Espainiako baso eta ingurumen sektoreko asteko newsletter liderra), eta Europako hainbat saretan dago, hala nola EFIn, Ereduzko Basoen Sare Mediterraneoan, IUFRO sarean eta FAOren ERIAFF eta SilvaMed sareetan.
Gaztela eta Leongo Natura Ondarearen Fundazioa (FPNCYL)
JCYLri lotutako erakunde publikoa da FPNCYL. 2005ean sortu zen, Gaztela eta Leongo natura ondarea leheneratu, bultzatu, sustatu eta zaintzeko, haren garapen kultural, sozial eta ekonomikoa sustatzeko eta haren balioak hedatzen eta balioesten laguntzeko.
Gaztela eta Leongo Natura Ondarea Fundazioa zentro hauen kudeaketaz arduratzen da:
PRAE eraikina (Valladolid). Eraikin bioklimatikoa (eraikuntza jasangarriaren nazioarteko ISBE ziurtagiriarekin) hezkuntzan eta prestakuntzan, eraikuntza jasangarrian, energia berriztagarrietan eta jasangarritasunean erreferente gisa jarduteko sortu da. Hainbat arlotan jarduera ugari egiteko diseinatuta dago, administrazio arlotik hasi eta gizarte, teknika edo hezkuntza helburuekin erabilitako beste batzuetara.
FPNCYL arduratzen da, halaber, Gaztela eta Leongo parke naturaletako bisitari zentroak kudeatzeaz —30 zentro baino gehiago dira—.
- Basabizitza suspertzeko 5 zentro.
FPNCYLk honako kontserbazio ekintza hauek eta Natura 2000 kontserbazio programa hauek garatu ditu:
Basoilar kantauriarra eta haren habitata kontserbatzeko programa
Galemys pyrenaicus eta haren habitata berreskuratzeko eta kontserbatzeko programa
Batasunaren intereseko ziprinido iberikoen babesa eta kontserbazioa
Sai zuria eta Bonelli arranoa kontserbatzea
Dupont hegatxabala (Chersophillus duponti) eta haren habitata
Bonelli arranoa kontserbatzeko ekintzak
Milvus milvus kontserbatzeko ekintzak
Basoilarra kontserbatzeko ekintzak
Hezeguneak leheneratzea
Arabako Foru Aldundia (AFA)
AFA da Arabako gobernu eta administrazio organoa dagokion toki erakunde publikoa. Ingurumen eta Hirigintza Sailak arlo hauek ditu esleituta: uraren ziklo integrala, ingurumena eta paisaia, natura zaintzea, naturguneak, energia berriztagarriak, biodibertsitatea eta fauna eta flora espezie babestuak, 324/2019 Foru Dekretuan xedatutakoaren arabera. Eskumen hauek ditu, besteak beste:
Natura ondarea zaindu eta lehengoratzea.
Fauna eta flora habitaten eta espezieen jarraipena eta kontrola egitea.
Arabako eremu babestuak kudeatzea, eta, horretarako, haien sistema naturalen azterketak sustatu eta balio naturalak kontserbatzeko, ezagutzeko eta zabaltzeko ekintzak gauzatzea.
Hezteko, sentsibilizatzeko eta naturagune babestuetan ingurumen partaidetza sustatzeko programak eta jarduerak bultzatzea eta garatzea.
Ekosistemek ematen dituzten zerbitzuak, horien erabilerak eta aprobetxamenduak babestea, biodibertsitatearen babesa, baliabideen jasangarritasuna eta landa eta hiri giroko jendearen eskabideak bateragarri bihurtzeko.
Mehatxatutako espezieen katalogoetan eta intereseko espezieen zerrendetan jasotako fauna eta flora basatiaren espezieak kudeatzeko planak egitea eta gauzatzea.
Espezie inbaditzaileen, izurriteen eta abarren jarraipena eta kontrola egitea.
Zeregin horiek Eusko Jaurlaritzak Euskal Herriaren Autonomia Estatutua (abenduaren 18ko 3/1979 Legea) betez bere gain hartutako eskumenetatik datoz, eta, ondoren, eskumen horien garapena eta/edo betearazpena eskualdatzetik, azaroaren 25eko 27/1983 Legean oinarrituta.
Nafarroako Ingurumen Kudeaketa SA (NIK)
NIK sozietate publikoa da, Nafarroako Gobernuaren erakunde instrumentala. 1982az geroztik, Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Departamentuari laguntzen dihardu.
Biodibertsitatearen eremuan, honako lan arlo hauek garatzen ditu: Natura 2000 sarearen eta naturagune babestuen eskualde sistemaren plangintza eta kudeaketa, flora eta fauna habitatetan eta espezieetan; espezie mehatxatuen katalogoa; fauna eta flora espezieen eta habitaten jarraipena; kontserbazio planak eta habitaten eta espezieen jarraipena egiteko protokoloak; biodibertsitateari buruzko datu baseak mantentzea eta kudeatzea (Natura sarea, flora eta fauna sarea); habitat mehatxatuak eta espezieentzako habitatak leheneratzeko proiektuak; planen eta programen ingurumen ebaluazioa; komunikazioa, partaidetza eta erabilera publikoa; eta informazio geografikoko sistemak (biodibertsitateari buruzko datu geografikoen kudeaketa).
Halaber, Nafarroako Gobernuaren Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Departamentuak eskatuta, Europar Batasunak finantzatutako proiektuak planifikatzen eta garatzen ditu. Proiektu horien artean, honako hauek nabarmentzen dira biodibertsitatearen kudeaketari dagokionez: RBAPS; Interreg III-A SILVAPYR, GSS, GESNATRANS, FAUSIL, PIVI eta GIRE-IMER; Interreg-B FORSEE; Interreg III-C FLAPP eta GRDP–Greening; Interreg IV-A BIDUR, VOLTOURIS, GALLIPYR, NECROPIR eta LINDUS; Interreg: CONECTFOR, GREEN, HABIOS eta ECOGYP; LIFE-GERVE, LIFE TERRITORIO VISON; LIFE+Irekibai; LIFE BONELLI, Aquila-a-LIFE, LIFE TREMEDAL.
Mendiko Ikerketa Zentroa - Bragançako Institutu Politeknikoa (CIMO-IPB)
Bragançako Institutu Politeknikoa (IPB) goi mailako hezkuntzako erakunde publikoa da, 1983an sortua, eta xede hauek ditu: kalitatezko goi mailako hezkuntza ematea; ikerketa eta garapen teknologikoa sustatzea, bereziki industria komunitatearekin lankidetzan, eta eskualdeko eta nazioko garapenean laguntzea, teknologia eta zientzia gaitasunak emanez.
Mendiko Ikerketa Zentroa (CIMO-IPB) FCT R&D bikaintasun unitatea da, IPBn integratua. CIMO-IPBk mendi sistemen ikerketa garatzen du Montesinho Parke Naturalean, eta, horretarako, diziplinarteko estrategia erabiltzen du, zeina naturatik (material gordinak, baliabide naturalak, biodibertsitatea, nekazaritza, baso erabilera) produktuetara (elikagaiak eta biomaterialak) baitoa. CIMO-IPBren azpiegiturek honako arlo hauetako laborategiak biltzen dituzte: elikagaien teknologia, ingeniaritza kimikoa, mikrobiologia, ekologia, kimika analitikoa, biokimika, bioteknologia, lurzoruak, lursail esperimentalak, laborategi pilotuak eta administrazio, finantza, zientzia eta teknologia kudeaketarako bulegoak.
Natura Ondarearen Zuzendaritza Orokorra; Ingurumen, Lurralde eta Etxebizitza Kontseilaritza, Galiziako Xunta (DXPN)
Natura Ondarearen Zuzendaritza Orokorra (DXPN), 42/2019 Dekretuaren arabera, Galiziako natura ondarearen eta biodibertsitatearen kontserbazioa, babesa, erabilera jasangarria, hobekuntza eta lehengoratzearen arloan eskumena duen organismo publiko autonomikoa da. Naturagune Babestuen Galiziako Sarea eta Galiziako Natura 2000 Sarea osatzen duten espazioen edo ingurumen balio handiko beste eremu batzuen kontserbazio espezifikoa, kudeaketa eta plangintza egiten ditu, natura ondarearen balioak zabaltzen ditu, eta Galiziako autonomia erkidegoko habitat naturalak, flora eta fauna basatia, paisaia naturalak eta elementu bereziak kudeatzen ditu.
DXPNk 37/2014 Dekretua egin eta onetsi zuen. Dekretu horren bidez, Galiziako kontserbazio bereziko eremuak (KBE) izendatu ziren, 92/43/EEEren arabera, eta Galiziako Natura 2000 Sarearen Plan Zuzentzailea onetsi zen. Plan hori plangintza eta kudeaketa tresna da, eta Galiziako Natura 2000 Sarerako hainbat helburu eta kudeaketa neurri ezartzen ditu, Kontseiluaren 92/43/EEE eta 2009/147/EE Zuzentarauetako habitat natural moten eta Batasunaren intereseko espezieen kontserbazio egoera ona bermatze aldera.
COLABORADORES
· Abaurregainako Udala
· ADEGA (Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza)
· Association Bretagne Vivante – SEPNB
· Arraia-Maeztuko Udala
· Guardiako Udala (Araba)
· Nabaskozeko Udala
· Baztango Udala
· Comité Español de la Unión Internacional para la Conservación de la Naturaleza (UICN)
· Comunidade de Montes Veciñais en Man Común de Vilar de Gomareite (Vilar de Barrio, Ourense).
· Concejo de Bigüezal / Biotzariko Kontzejua
· Ayuntamiento de A Laracha
· Ayuntamiento de Arteixo
· Ayuntamiento de Carballo
· Confederación Hidrográfica del Miño-Sil, O.A.
· Conservatoire botanique national de Brest
· Cuadrilla de Laguardia-Rioja Alavesa
· Demarcación de Costas de Galicia
· Diputación Provincial de A Coruña
· Diputación Provincial de Lugo
· Dirección General de Biodiversidad, Bosques y Desertificación (Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico).
· Dirección General de Medio Ambiente del Gobierno de Navarra
· Dirección General de Juventud, Participación y Voluntariado. Consellería de Política Social. Xunta de Galicia.
· Ecologistas en Acción – CODA
· Entidad Pública Empresarial Augas de Galicia.
· Ayuntamiento de Esteribar / Esteribarko Udala
· EUROPEAN FOREST INSTITUTE
· Gobierno Vasco – Eusko Jaurlaritza. Dirección de Patrimonio Natural y Cambio Climático (Natura Ondare eta Klima Aldaketa).
· Federación de las Asociaciones Forestales de Castilla y León (FAFCYLE).
· Fundación Biodiversidad, F.S.P.
· Fundación Juana de Vega
· Fundación Valle Salado de Añana – Añanako Gatz Harana Fundazioa
· GEIE FORESPIR (EEIG – European Economic Interest Group)
· ICNF – Instituto da Conservaçao da Natureza e das Florestas, I.P.
· INDUROT, Universidad de Oviedo
· Instituto Alavés de la Naturaleza – Arabako Natur Institutua (I.AN.-A.N.I.)
· Junta del Monte Limitaciones de las Améscoas / Limitaciones Mendiko Administrazio Batzarrea.
· Junta General del Valle de Aezkoa / Aezkoako Batzarre Nagusia
· KerryLIFE Project. National Parks and Wildlife Service, Department of Housing, Local Government and Heritage
· Laboratoire Géoarchitecture de l’Université de Bretagne occidentale
· Mediterranean Model Forest Network Secretariat
· Parzoneria General de Entzia
· Programa sobre el Hombre y la Biosfera (MaB). Organización de las Naciones Unidas para la Educación, la Ciencia y la Cultura (UNESCO).
· Reserva de Biosfera Area de Allariz
· Reserva de Biosfera Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo
· Servicio Provincial de Costas de Lugo
· Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN)
· Syndicat Mixte de la Ria d’Etel (SMRE)
· Syndicat mixte du Parc naturel regional d’Armorique. Armorique nature park.
· University College Dublin – WaterLANDS project