ZEC Serra de Artxuga, Zarikieta e Montes de Areta – ES0000129

DESCRICIÓN XERAL

A ZEC Serra de Artxuga, Zarikieta e Montes de Areta atópase na zona nordés de Navarra e comprende o conxunto de serras prepirenaicas interiores situadas entre os ríos Salazar e Urrobi nas que se conservan hábitats de uceiras higrófilas que forman parte de mosaicos con zonas higroturbosas de gran valor de conservación. Os ríos Urrobi e Irati son os dous principais leitos fluviais que penetran no Lugar, aínda que o fan de maneira embalsada dando lugar ao pantano de Itoiz. Con todo, existen unha gran cantidade de regatas e barrancos que verten as súas augas ao río Irati e Urrobi no sector occidental, ao río Areta no central e ao río Salazar no oriental.

Destaca esta zona pola abundancia de calcarias, dolomías, margas, areniscas e o flysch; a erosión sobre estes materiais xerou escarpes, crestas e un notable desenvolvemento kárstico con dolinas, lapiaces ou simas e covas de desenvolvemento reducido. Son destacables o macizo de Oroz-Betelu e a zona do Monte Baigura.

Superficie (ha): 19.530,14 ha

Código Natura 2000: ES0000129

Outros estados de protección segundo a lexislación nacional ou rexional:

Dentro do ámbito territorial da ZEC inclúense outros status de protección de acordo coa lexislación nacional ou rexional. Este espazo conta coa inclusión de tres Reservas Naturais dentro da Rede de Espazos Naturais Protexidos de Navarra: Foz de Iñarbe (RN-9, 276,47 ha), Poche de Chinchurrenea (RN-10, 37,89 ha) e Gaztelu (RN-11, 76,75 ha). Ademais, a ZEC conta cun Plan de Xestión propio (Decreto Foral 45/2017, de 24 de maio), polo que se designa o Lugar de Importancia Comunitaria denominado “Sierra de Artxuga, Zarikieta y Montes de Areta” como Zona Especial de Conservación.

SITUACIÓN ACTUAL E ACCIÓNS DE CONSERVACIÓN DO PROXECTO

A maior parte da ZEC está ocupada por bosques perennifolios (39,30%) e bosques caducifolios (34,10), aínda que tamén é moi importante a superficie ocupada por pasteiros e matogueiras (17,41 %). Con porcentaxes menores atópanse plantacións forestais artificiais (2,51%), zonas cultivadas (1,01%), rochedos (0,56%), e outros usos (0,17). Por último, supón así mesmo unha porcentaxe importante da ZEC o encoro de Itoiz (4,94%).

A maior parte do territorio (41,9%) corresponde a propiedades comunais das entidades locais. A superficie ocupada polos terreos particulares tamén é alta de maneira significativa (35,01%), así como a pertencente ao Goberno de Navarra (21,83%), que se corresponde co pantano de Itoiz e patrimonios forestais. O resto da ZEC corresponde a leitos fluviais, estradas e camiños públicos.

No contexto da rexión de Navarra, a ZEC Serra de Artxuga, Zarikieta e Montes de Areta é importante para a conservación das uceiras higrófilas do THIC 4020*. A superficie que alberga é pequena (0,24 ha), pero forma parte de mosaicos con zonas higroturbosas de gran valor de conservación e escasos na ZEC. As accións que se van a levar a cabo na ZEC Serra de Artxuga, Zarikieta e Montes de Areta (ES0000129) consistirán na mellora da estrutura as perspectivas futuras mediante a súa protección fronte a condicións antropoxénicas no hábitat 4020*.